Najlepsze „musiaki” na Sylwestra

cava prosecco sylwester szampan wino musujące

Szampan to, jak wiadomo, wino musujące pochodzące z Szampanii i produkowane tzw. metodą szampańską. Prawdziwy Szampan musi być z Szampanii, a jednak inne wina, produkowane tą samą lub innymi metodami, często też mają nazwy własne, zastrzeżone dla regionów, z których pochodzą – tłumaczy Maciek Gontarz, sommelier i bloger viniculture.pl.

Czy szampan jest spośród nich faktycznie najlepszy? Trudno powiedzieć. To trochę jak z ubraniami – mamy podobne od różnych producentów, mogą być nawet tworzone z podobnych materiałów, a jednak różnią się ceną, bo jest jakaś marka, która za nimi stoi, związana z jakością, tradycją, ale też z metodą produkcji. Metoda szampańska, zwana też tradycyjną, nie jest unikatowa na skalę świata, ale żeby szampan był szampanem, musi przejść drugą fermentację, która odbywa się w butelce.

Jest jednak wiele innych metod uzyskania bąbelków. Najprostszą jest po prostu gazowanie gotowego wina dwutlenkiem węgla. To metoda często spotykana w przypadku najtańszych win za ok. 10 złotych, które co roku sprzedają się w Polsce w okresie sylwestrowym w zawrotnych ilościach i po najniższych cenach.

Drugą fermentację można także przeprowadzić w dużym tanku, przed zabutelkowaniem wina. Różnica polega na tym, że jeśli fermentacja odbywa się w bardzo małym pojemniku, np. w butelce, da się uzyskać bardzo dużą koncentrację aromatów wynikających z procesu autolizy, czyli ponownego rozkładania się drożdży. To nadaje winu specyficzne, chlebowo – drożdżowe aromaty. Wino wtórnie fermentowane w tankach zyskuje świeższe, warzywno-kwiatowe aromaty. Do takich win właśnie należy większość niezwykle popularnych włoskich prosecco, choć są między nimi i takie produkowane metodą szampańską. Wtedy jest to jednak wyraźnie zaznaczone na etykiecie – prosecco conneliano valdebiadene superiore DOCG to najstarszy i najbardziej tradycyjny obszar, gdzie produkuje się to wino. Warto dodać, że produkuje się je z odmiany glera, która do niedawna była nazywana po prostu prosecco.

drink-730450_1280

Jestem wielkim orędownikiem picia cavy. Podobnie jak włoska franciacorta, ten hiszpański trunek to rodzaj „szampana narodowego”. Dla Hiszpanii i Włoch mają być odpowiedzią na światową renomę szampanów. Zwłaszcza cavę często da się kupić w bardzo korzystnym stosunku ceny do jakości.

Niemieckim odpowiednikiem szampanów jest sekt, na północy Włoch produkuje się czerwone musujące lambrusco. Ale jest też kategoria cremant – wina, które pochodzą z Francji, ale nie z Szampanii. I tak mamy cremant de Bourgogne z Burgundii, cremant du Alsace, cremant de Loire – różne wersje, które też najczęściej są robione metodą szampańską, czyli tradycyjną. To kolejny świetny obszar szukania dobrej relacji ceny do jakości.

Tak to wygląda w starym świecie. Z nowym jest ten problem, że trudno kupić w Polsce dobre, wina musujące, a jeśli już są – są niewspółmiernie drogie w stosunku do jakości. Tak jest na przykład z winami musującymi z USA, które często produkowane są tam nawet tradycyjną metodą szampańską. Wina z nowego świata zdarzają się w Polsce tylko w podstawowych wariantach, charakteryzujących się raczej stabilną ale nie porywającą jakością.

Najpopularniejsze „musiaki” to wina białe, stosunkowo rzadko spotyka się w Polsce czerwone. A co z różowymi, które zyskują ostatnio na popularności? Są bardzo dobre, choć często trzeba za nie dużo zapłacić. Warto pamiętać, że większość szampanów produkuje się z czerwonych odmian winorośli, zazwyczaj pinot noir i pinot menieur. Jeśli na etykiecie nie ma żadnego oznaczenia, najpewniej powstają z mieszanki czerwonych odmian z białymi. Jednak blanc de noir oznacza, że szampan jest w stu procentach z czerwonych odmian, a najdroższe szampany, w całości z chardonnay, są opisane jako blanc de blanc.

Przy czytaniu etykiety zwracamy więc uwagę na szczep, ale niekoniecznie szukając tradycyjnych nazw. Co jeszcze może być napisane na butelce? Warto pamiętać, że w świecie szampanów sec nie znaczy wytrawny – tutaj by szampan był wytrawny, musi mieć napisane brut, a jeszcze bardziej wytrawne to extra brut lub brut zero. Próżno też szukać informacji o roczniku – szampany produkowane są z kupażu win nierocznikowych. Te, które powstają z wina z jednego roku, produkowane są tylko z wyjątkowych roczników i ich cena to odzwierciedla.

wine-1832479_1280